Denken doe je op papier (3)

Als het goed is, versterken vorm en inhoud elkaar. Dat zie je bij een prachtig schilderij, je hoort het bij een ontroerend lied, maar het werkt net zo goed bij denken op papier.

Verzin een vorm - en het denken gaat eenvoudiger.

Simpel voorbeeld: maak een lijst met tien dingen die je komend jaar wilt gaan doen.

Een lijst met tien dingen

Die opdracht werkt op de één of andere manier beter dan de opdracht: "maak een lijst met dingen die je komend jaar wilt doen".

Het enige verschil zit 'm in de vorm, namelijk in de woorden "tien dingen". Door jezelf een vorm of een beperking op te leggen, wordt je creatieve geest wakker. Je daagt jezelf uit en je geeft je hersenen een structuur waarbinnen ze met nieuwe ideeën kunnen komen.

Dan merk je ondertussen, dat er ook ideeën langskomen, die helemaal niet binnen de vorm, de structuur passen. Dat is de bonus. Schrijf die gewoon lekker op een ander vel papier.

Tillers en duwers

Een ander voorbeeld. Vorig jaar heb ik aan het eind van het jaar een lijst gemaakt met aan de ene kant van de pagina allerlei situaties en mensen die me energie geven (de tillers) en aan de andere kant situaties en mensen, die me vooral veel energie hadden gekost in 2004 (dit duwers).

Nog even los van de conclusies die je aan zo'n lijst zou kunnen verbinden - het is in ieder geval een mogelijke vorm om na te denken over het jaar wat achter je ligt.

Categorieën

Deze week heb ik een middag genomen om na te denken over 2005. Zoals elk jaar ben ik eerst door mijn agenda gelopen om te kijken wat er allemaal is gebeurd. Dit jaar heb ik geen lijst gemaakt met tillers en duwers, maar heb ik de belangrijkste gebeurtenissen en activiteiten op en rij gezet en onderverdeeld in categorieën, zoals gezin, familie, vrienden, meereffect, coaching, software ontwikkeling enzovoort.

Toen ik die lijst klaar had, heb ik het document gekopieerd naar een andere naam, heb ik alle tekst, behalve de kopjes voor de categorieën verwijderd en ben ik voor elke categorie al schrijvend gaan nadenken over hoe ik zou willen dat het nieuwe jaar eruit ziet. Ik kan je nu vast beloven, dat de voorspellende waarde van die paar A4-tjes weinig om het lijf heeft. Maar als vorm om mezelf aan het denken te zetten, heeft het goed gewerkt.

Honderden vormen

In de loop van de jaren ben ik nog honderden andere vormen tegengekomen, die me helpen om na te denken. En als je eenmaal bezig bent met een bepaalde vorm, kan het best zijn dat je er halverwege alsnog voor kiest om 'm overboord te zetten. Geen probleem, dan ben je in ieder geval een eind op weg geholpen.

Ik ben gefascineerd door de mogelijkheden die je hebt als je een simpel vel papier onderverdeelt in vier vlakken. Eén streep horizontaal in het midden, één streep verticaal in het midden.

Verzin vervolgens een thema voor de horizontale as en een thema voor de verticale as en vul de vakken in met alles wat je je kunt bedenken over die thema's. 2 cent investeren en je hebt een denkmodel. Maak er een spelletje van, dan is het ook nog leuk om te doen.

Het NL model

		Leuk
		-	+
Nuttig	+
	-

 

Het Waar-blijft-m'n-tijd? model

			Ad-hoc	Gepland
			-	+
Goed dat ik het gedaan heb		+
Had ik beter niet kunnen doen		-

 

Het Duwers-Tillers model

			Duwers	Tillers
			-	+
Goed dat ik het gedaan heb		+
Had ik beter niet kunnen doen		-

En nu jij

En nu jij.

Voor mij is dit het laatste meereffect artikel van 2006. Elfstedentocht en weder dienende kom ik in januari terug met een prachtig schema met wel zes vlakken - om je te helpen om goede plannen te maken voor het nieuwe jaar.

Bij deze alvast de allerbeste wensen!

Taco Oosterkamp,
meereffect.nl

P.S. Ben je al bezig geweest met het opschonen van je archief? 
Dit is misschien wel de beste tijd voor dat soort klusjes. Het is in ieder geval een lekker gevoel om het nieuwe jaar opgeruimd in te gaan.