Creativiteit en meereffect

Ik heb op deze plek nog niet veel geschreven over creativiteit.

Vreemd eigenlijk, want één van de redenen waarom ik zo enthousiast ben over de principes waarin ik lesgeef tijdens de meereffect training is juist, dat ze zo verschrikkelijk goed werken bij creatief werk.

Bij de meeste time-management boeken en trainingen heb zie ik vooral het beeld voor me van een boekhouder. Alles wat je in een week wilt gaan doen moet worden ingepland, vastgelegd en op papier gezet. Uitgebreide schema's, logboeken en lijsten.

Maar dat 'boekhouden van je tijd' haalt veel van de spontaniteit weg die juist nodig is bij creatieve denkprocessen. Daarnaast is het ook gewoon veel te veel en veel te saai werk om te willen doen. Waarbij het nog maar de vraag is, of het wel écht wat oplevert.

Het leven gaat te snel om alles in te plannen

Van David Allen heb ik geleerd, dat het moderne leven te snel gaat om alles van tevoren in te willen plannen. Stel je voor, dat je op maandag besluit om dinsdagochtend de hele dag aan een bepaald project te werken. Die ochtend ga je vol goede moed achter je bureau zitten en begin je te werken aan het project. Dan gaat opeens om 9:15 uur de telefoon. Het hoofdkantoor. Iemand vraagt om een spreadsheet met bepaalde informatie, en die sheet moet voor het eind van de dag klaar zijn.

De rest van de dag ben jij niet met je project bezig. Dus woensdagochtend kun je de rest van de planning voor de week opnieuw gaan doen, wat wederom een halfuur kost. Tijd die nogal nutteloos is, als je je bedenkt dat je woensdag halverwege de dag merkt dat het heerlijk strandweer is en je die middag met je kinderen naar Scheveningen wilt.

Tijdens de meereffect training leer ik de deelnemers dus om op een andere, meer flexibele manier met hun planning om te gaan.

Writers' block en meereffect

Afgelopen woensdag had ik een marketing-consultancy dagje met een klant. We spraken over de principes van eerlijke, effectieve, inhoudsvolle marketing en wat dat zou betekenen in hun situatie. Een serie klanten erbij kan iedereen gebruiken, toch? Maar goed, het eind van het liedje is natuurlijk, dat er nieuwe teksten geschreven moeten worden voor hun website en een brochure.

Nou heb ik ondertussen zelf behoorlijk veel teksten geschreven, maar ook trainingen gegeven aan schrijvers en schrijvers gecoacht. En of het nou gaat over het schrijven van artikelen, verhalen, cursusmateriaal, liedjes, een roman, een scriptie of reclameteksten, iedere schrijver loopt ooit tegen een writers' block aan.

Zo'n 'block' kom je trouwens net zo goed tegen bij andere creatieve disciplines; tekenen, schilderen, films maken, muziek componeren en noem maar op.

Gewenste uitkomst en Eerstvolgende Actie

Er valt er veel te zeggen over hoe je door zo'n writers' block heenkomt, maar het leuke is, dat dezelfde principes die werken bij het organiseren van je dag, ook daar van pas komen.

Eén van de belangrijkste dingen is om, net als bij elk ander werk, na te denken over de door jou gewenste uitkomst en de eerstvolgende actie. Dat zijn typische meereffect principes die dus ook van toepassing zijn op creatief werk.

Stel je voor, dat je een verhaal moet schrijven met jouw ideeën over hoe een nieuw project aangepakt moet worden. Je bent een halve bladzijde aan het schrijven en dan opeens weet je het niet meer. Of iets wat nog veel vaker voorkomt: je schuift het hele schrijven op de lange baan. Pas één dag voor de deadline begin je eraan en pers er met veel pijn en moeite nog iets uit.

Zodra je dat soort innerlijke weerstand bij jezelf merkt is het tijd om jezelf de eerste vraag te stellen:

1. Wat is mijn gewenste uitkomst?

Door die vraag te beantwoorden, krijg je voor jezelf een stuk meer helderheid over wat je precies wilt met het verhaal. Wat is jouw uitkomst? Voor wie wil je het schrijven? Wat wil jij ermee bereiken? Wat wil je precies zeggen? Hoelang is het, als je klaar bent? Eigenlijk leg je voor je zelf vast, door deze vraag te beantwoorden, wanneer je tevreden bent met het eindresultaat. En dat geeft iets om naartoe te werken.

De volgende vraag is dan natuurlijk:

2. Wat is dan nu de eerstvolgende praktische actie?

En dat kan nogal verschillend zijn. Misschien is jouw eerstvolgende actie het pakken van pen en papier om eerst maar eens wat losse ideeën op te schrijven. Of een mindmap te maken. Misschien dat het voor jou het beste werkt om de telefoon te pakken en een collega of vriend te bellen en eerst maar eens wat heen en weer te praten over dat waar je het over wilt hebben, om zo op ideeën te komen. Misschien wil je nog een boek lezen, of een paar artikelen van Internet halen.

Misschien moet je ook gewoon verder schrijven, net zoveel onzin, totdat je weer op betere ideeën komt. Die onzin haal je dan gewoon weer weg.

Als je een stevig writers' block hebt, zou het nodig kunnen zijn om jezelf wat meer stimulans te geven. Een stok achter de deur. Jouw eerstvolgende actie zou kunnen zijn om iemand anders te vragen om samen te gaan schrijven. Ieder aan zijn of haar eigen ding, maar dan wel tegelijkertijd in dezelfde kamer, of hetzelfde café.

Praktische principes

Dit zijn maar een paar voorbeelden van wat de meereffect principes kunnen betekenen voor creatief werk. In dit geval is het ding vooral om eerst uit te zoeken wat nou precies hetgene is wat je blokkeert, dan na te denken over waar je naartoe wilt, en dan te besluiten wat jouw eerste stap zal zijn om om die blokkade heen te komen. Al dan niet met een grote boog.

Volgende week maandag sta ik een lezing te geven over deze principes voor zo'n 400 software ontwikkelaars, ook al van die creatievelingen. Software maken is uiteindelijk niets maken met niets - de totaal abstracte kunst. Maar ook als dat je vak is, zijn het slechts een paar simpele vragen en een paar praktische principes, die het verschil maken tussen lekker en goed werken en totale chaos in je hoofd. 

Heb jij of heeft jouw organisatie óók een keer een paar honderd mensen in een zaal? En zijn die óók hard toe aan een ontspannen en met humor gebracht verhaal over persoonlijke efficiency? Stuur me dan even een mailtje (taco@meereffect.nl), dan overleggen we over de mogelijkheden.