Digitale leeromgeving

Waarom doen we wat we doen? Het Triademodel!

Als je een doel hebt, waarbij je wil dat degenen waarmee je communiceert iets gaan doen, dan is het interessant te bedenken waarom zij dat nu nog niet doen. Stel dat je als veiligheidskundige wil dat mensen hun helm dragen waar dat hoort en dat gebeurt nu te weinig, waarom gebeurt dat te weinig? Het is verleidelijk te denken dat mensen die weten wat ze te doen hebben en dat niet doen niet gemotiveerd zijn.  Ze willen het gewoon niet. Je communicatie krijgt dan snel iets drammerigs.

Een manier om wat breder te kijken naar gedrag is het Triade-model van Theo Poiesz. Hij stelt dat gedrag bepaald wordt door:

  • motivatie: wil je het gedrag vertonen? Ben je er intrinsiek of extrinsiek voor gemotiveerd?
  • capaciteit: kun je het gedrag vertonen? Heb je de vaardigheden, kennis, hulpmiddelen et cetera om het te doen?
  • gelegenheid: heb je de ruimte om het gedrag te vertonen? Zijn de omstandigheden zo dat je het gedrag kunt vertonen?


Poiesz stelt dat je de waarschijnlijkheid van gedrag in kaart brengt door een getal, bijvoorbeeld tussen 0,0 en 1,0 aan elk van de drie te koppelen en die met elkaar te vermenigvuldigen. Door die vermenigvuldiging zie je dat een erg lage score voor één van de drie de waarschijnlijkheid van het gedrag sterk beïnvloedt.

Gedrag = motivatie x capaciteit x gelegenheid
Dus als we de helmplicht-casus er bij nemen en onderzoek doen, dan blijkt het volgende het geval:
  • motivatie is 9. Mensen willen veilig werken
  • capaciteit is 10. Mensen weten wat ze moeten doen en waar dat moet
  • gelegenheid is 2. Mensen hebben werk waarbij ze onder en tussen machines werken en dan is een helm erg lastig.

Dus motivatie 9 x capaciteit 10 x gelegenheid 2 = gedrag 180. Een kleine verandering aan capaciteit, bijvoorbeeld naar 4, heeft meer impact op de score (9 x 10 x 4 =  360) dan een kleine verandering aan motivatie, bijvoorbeeld naar 10 (10 x 10 x 2 = 200).

Een ander voorbeeld. Een groep consultants is notoir laat met weekstaten inleveren. De afspraak is dat iedereen vrijdag 18:00 zijn weekstaat instuurt, zodat maandag de facturen over de gemaakte uren gemaakt en verstuurd kunnen worden. Doordat veel consultants hun weekstaten laat of incompleet inleveren, gaan rekeningen later weg, missen projectleiders een actueel overzicht van uren en heeft de administratie werk aan het navraag doen over projecten en uren.

Het Triade-model invullen vraagt dat je verder kijkt dan het laat inleveren te zien als een motivatie-probleem. Misschien is het dat wel maar een analyse is stap één. Na onderzoek en navraag bij een aantal consultants blijkt het volgende.

  • De motivatie is 9. Mensen willen de urenstaten inleveren. Een aantal consultants geeft aan dat het lekker is de week af te sluiten met een terugblik en een goed overzicht van gemaakte uren. Sommigen geven aan het zelfs leuk te vinden met andere te wedijveren over het aantal declarabele uren. Een aantal consultants gaf aan dat het werken met de verplichte software het minder leuk maakt.
  • De capaciteit is 5. De consultants geven aan dat ze de verantwoording een in een softwarepakket moeten maken dat ze verder nooit gebruiken en dat ook nog eens vrij nieuw is en regelmatig geupdate wordt aangezien er nog wat oneffenheden in de eerste versies zaten.
  • De gelegenheid is 3, aangezien er geen mobiele of webversie van het pakket is. De consultants zijn vaak gedetacheerd of onderweg maar moeten een laptop en goede internetverbinding hebben om de zaak door te sturen.

Kortom, m 9 x C 5 x G 3 = 135. Als het lukt de gelegenheid naar een 5 te brengen, dan wordt de kans op het gedrag al veel groter, namelijk 225. Daarnaast is de score op gelegenheid de laagste dus sowieso een logisch beginpunt voor verbeteringen.

Het Triade-model helpt voorkomen te snel een kwestie als motivatieprobleem te zien en te communiceren met straffen en belonen, de wortel en de stok. Het helpt ook te zien waar je met de minste moeite het meeste effect kunt hebben.

Schrijf je in voor onze Tweewekelijkse artikelen

Aanmelden tweewekelijkse artikelen

En ontvang direct onze gratis whitepaper met 5 inzichten en 5 tips voor werken met meer focus! Je ontvangt na je inschrijving elke twee weken slimme tips over hoe je productiever kunt werken. Daarnaast houden we je ook op de hoogte van ons aanbod en leuke acties.

 Schrijf je in en sluit je aan bij ruim 35.000 anderen!

Waarom doen we wat we doen? Het Triademodel!

Feedback geven op onze website?

Heb je ideeën, opmerkingen of suggesties over onze website? Laat het ons weten! Vul hieronder je e-mailadres in zodat we je eventueel kunnen benaderen als we meer vragen hebben.