Hoe je hardnekkige gedachten uit je hoofd zet

dreamstime_xs_57914519Malende gedachten

Een lastige, bijzonder gevoelige kwestie bepaalt al de hele dag je gedachten. Je hebt die gedachte genoteerd in je verzamelsysteem, maar de gedachte blijft terugkomen. Wat te doen? Wat is wijsheid? Alles wat je erover denkt, lijkt de kwestie eerder ingewikkelder te maken dan op te lossen. Ondanks het verzamelen van die gedachte laat deze je niet los.

Nadeel van die malende gedachten is dat je vaak het probleem dat je ziet, niet oplost en daardoor minder aanwezig bent bij wat je aan het doen bent. Als je eet of in gesprek bent of voorleest voor de kinderen, doe je dat met minder aandacht als er andere gedachten rondspoken. Multitasken bestaat immers niet. 

Stel je voor dat je die beklemmende, terugkomende gedachten die je zo nu en dan zwaar op de maag liggen, ook kunt parkeren tot het moment dat je er echt mee aan de slag gaat. Dat je jezelf ervan overtuigt voor nu te stoppen met onproductief denken en er later echt en grondig op terugkomt.

Denk niet aan een roze olifant

Jezelf de opdracht geven iets niet te denken, is bijzonder lastig. Dat waar je niet aan wil denken, staat je evengoed levensgroot voor ogen. Probeer eens niet te denken aan roze olifanten, een zwevend boek of een hond die miauwt. Iedereen zal in welke vorm ook die drie zaken even voor ogen gehad hebben. Hoe harder je ergens niet aan wil denken hoe groter die gedachte wordt in je bewustzijn.

Sommige kwesties kunnen je zwaar op de maag liggen en die zijn niet zomaar uit je hoofd. Ook als je jezelf vraagt 'Helpt het om er nu aan te denken?' en het antwoord is 'Nee', dan kunnen zorgen zo groot zijn dat je meer moet doen dan die gedachte noteren in je verzamelsysteem. Er lijkt dan een wat uitgebreider gesprek nodig om ook echt in te zien dat nu erover denken je niet verder helpt. Pas dan is een notitie voldoende om het denken te stoppen.

Helpt het dit nu te denken?

  • Je hersenen kunnen niet goed tegen losse eindjes. Als er wat rust is in je hoofd, bieden je hersenen de service deze losse eindjes naar voren te halen. Doorgaans is het voldoende deze losse eindjes te verzamelen door ze op te schrijven in een notitieboek of -app die je later leegt. Je hebt jezelf gerustgesteld dat je de kwestie op de radar hebt en aanpakt. Of je nu schrijft, typt of inspreekt: de gedachte is verzameld en krijgt later aandacht.
  • Weet je dat jij je nogal kunt vastbijten in denken, dan is het zaak te voorkomen dat gedachten je overvallen. Verzamel consequent gedachten en doe ook een minddump, bijvoorbeeld aan het einde van elke werkdag. Soms zijn kwesties bij daglicht wat makkelijker te parkeren dan 's avonds op de bank of 's nachts in bed.
  • De vraag 'Heeft het zin om nu hieraan te denken?' met daarna 'Vind ik het leuk om eraan te denken?' zijn vaak genoeg om het denken te stoppen. Er zijn momenten waarop je iets niet kunt of wilt oplossen. In dat geval is het zonde van je denkkracht om aan die kwestie te blijven denken. Door dat expliciet tegen jezelf te zeggen kun je het denken nogal eens stoppen. En als je weet waarom je eraan blijft denken, noteer dat dan ook als stuff. Daar kom je dan op terug!
  • Als bovenstaande vragen niet voldoende zijn, vraag jezelf dan af waarom je door blijft denken. Probeer met enkele vragen helder te krijgen wat de reden is dat je deze gedachten hebt en waarom je vindt dat je ze niet zomaar kunt parkeren om er later mee aan de slag te gaan. Vaak zijn deze redenen normen waaraan jij vindt dat je moet voldoen. Normen die op dat moment alleen belemmerend zijn voor jouw ontspanning. Vragen zijn bijvoorbeeld:
    • Moet je aan deze kwestie denken van jezelf? Waarom? Wat gaat er mis als je daar nu acuut mee stopt?
    • Welke norm zegt dat je eraan moet denken? Ben je meer betrokken als je toestaat dat gedachten malen? Ben je dan zorgzamer?
    • Gaat er iets heel erg mis als je er morgen een beslissing over neemt?
    • Doen anderen dat ook, dat malen? Zo nee, waarom mogen zij dan wel stoppen met denken?
  • Zoek iemand op die niet vatbaar lijkt voor malende gedachten en bespreek zijn of haar strategieën eens. Wat kan jou helpen van de aanpak die anderen gebruiken?
  • Ga, als je voldoende energie en denkkracht hebt, door naar de tweede GTD stap: beslis wat de gedachte voor je betekent en of je er een actie in hebt. Zo ja, welke? Het kan dat de spanning te doorbreken is door een beslissing te nemen. Geen actie, parkeer dan de gedachte. Wel een actie, maak dan denken af en formuleer een concrete Eerstvolgende Actie die de spanning van het probleem om zet in doen.
  • Doorbeek de belemmerende gedachte door iets heel anders te gaan doen. Liefst iets waar je je volle aandacht bij nodig hebt. Intensief sporten, een veeleisend spel, wandelen. Ruimte en beweging kan voor een nieuw perspectief zorgen.

Stop malende gedachten door met jezelf in discussie te gaan: helpt het dit nu te denken? Zo nee, stop!

Meer lezen? Met jezelf in discussie gaan over belemmerende gedachten komt uit RET oftewel Rationeel Emotie Therapie. Zie ook het boek Beren op de weg, spinsels in je hoofd - Omgaan met emoties op het werk: de Rationele Effectiviteits Training van Theo IJzermans

Gratis GTD mini-training

© Copyright 2005-2019 meereffect, alle rechten voorbehouden.

Naar boven